technische school in Kati

update 5 november 2009

Al enige tijd ben ik - op afstand van een paar duizend kilometer - betrokken bij de bouw van een technische school in Mali, de afgelopen dagen verzorgde ik de mailing naar veel andere betrokkenen:

Eerst laat ik de initiatiefnemer aan het woord (eind 2008):

In augustus hopen we onze moderne Technische School te mogen openen.

We willen u daarbij van harte uitnodigen; Ja heel serieus!

Vorig jaar rond deze tijd deed ik een warm beroep op u om hulp voor deze bouw.

We zijn eind mei met de start daarvan begonnen.

We zijn blij u te kunnen vertellen, dat er zeer royaal voor dit project is gedoneerd.

Ja, het heeft al onze verwachtingen overtroffen. Wel hebben we enkele keren even een pas op de plaats moeten maken, omdat enorme prijsstijgingen in het bouwmateriaal – onnodig u te vertellen waaraan dat heeft gelegen – onze berekeningen in de war stuurden.

We konden echter spoedig daarna, dank zij uw begrip daarvoor, de bouw weer hervatten.

U weet, dat onze moderne Technische School in een bijzondere behoefte gaat voorzien.

We hebben nu al inschrijvingen…

Ons land schreeuwt om goed opgeleide vakmensen. Zij zullen de steunpilaren worden van de nationale economie, kleine zelfstandige bedrijfjes.

Een grote groep schoolverlaters, die na enige jaren middelbaar onderwijs aan hun intellectueel of financieel(!) plafond zitten, zullen daar, gesteund door een beurs van de Malinese Staat, kunnen worden opgevangen en geschoold tot bekwame vaklui.

Wij gaan ze namelijk opleiden tot automonteurs, loodgieters, landbouwwerktuigkundigen en allen bovendien tot beginnende informatici, waaraan hier in onze streek een grote behoefte is.

De studieprogramma’s daarvoor liggen al klaar.

Een goede directeur, die zeer binnenkort een goed lerarenteam zal samen stellen, hebben we al op het oog.

De school zal direct in oktober van wal kunnen steken met goed gevulde klassen.

Met de afwerking van de klaslokalen (met alles erop en eraan) zijn we nu druk bezig.

Graag wil ik u uitnodigen voor een klein bezoekje aan onze Weblog waar u met eigen ogen de enorme, snelle vorderingen van de bouw vanaf de start van het project kunt bekijken.

Onze bewondering gaat op de eerste plaats uit naar uw bijzondere medewerking en solidariteit met onze Malinese jeugd.

Uit grote wanhoop is onze jeugd vaak op zoek naar oplossingen voor een beter bestaan, vaak naar overleven zelfs. Zij zijn dan, heel begrijpelijk, verleid door oplossingen zoals het zich (laten) inschepen op weg naar een schijnwereld van ‘geluk’, een eldorado, het rijke Westen.

Hoe dat dan, helaas vaak, afloopt weten we allen.

Wij kunnen daar samen een halt aan toeroepen!

Mag ik (nogmaals) een beroep op u doen om de laatste loodjes voor de afwerking van deze bijzonder zinvolle school bij elkaar te sprokkelen. We kunnen zo met dit project klaar zijn voordat u in augustus bij ons komt om samen het lintje van de opening door te knippen …

Inmiddels (update 5 november 2009) ben ik bij de opening geweest en dat gaf toch wel een aantal "aantekeningen" op bovenstaand bericht.

Er was begin 2009 veel meer bijeen gebracht aan giften dan nodig om de school te bouwen, de afspraak om geld te sparen om de opstart van de school te kunnen betalen was niet geëffectueerd. De Malinese overheid gaat namelijk pas uitkeren zo'n 8 maanden na begin van het schooljaar op basis van goede studieresultaten... er zijn dus behoorlijk wat aanloopkosten! En er is een risico! Maar helaas was daar ondanks de mogelijkheden daartoe niet voor gespaard...

Zelfs lag er een aanzienlijk tekort, waarschijnlijk door onvoldoende beheer van het budget, dat was erg teleurstellend om te zien.

Inschrijvingen van leerlingen was ook een probleem, die waren er niet en de toewijzing van leerlingen door de Malinese overheid liet maar op zich wachten.... uiteindelijk kwamen er veel minder inschrijvingen dan noodzakelijk voor een gezonde exploitatie (te kleine klassen)...

De directeur was alweer ontslagen en studieprogramma's heb ik niet gezien, ook geen leraren...

Kortom erg nuttig om weer eens in Mali te zijn en de situatie ter plekke te bezien.

Projecten zijn altijd prachtig en interessant maar er zijn zoveel factoren omheen die allemaal goed moeten meewerken om er een succes van te maken... ik heb weer veel projecten gezien in Mali waar iedere keer weer hetzelfde voor geldt: een fantastisch idee maar alles eromheen, de infrastructuur, de planning, het toekomstig beleid... ontbreekt en dat is toch jammer. De Crisiskaravaan kun je dan weer met eigen (wel: kritische) ogen aanschouwen!

Voor de school heb ik goede hoop... er is een prachtig gebouw... de basis is er, en er zijn ook leerlingen hoewel te weinig maar dat komt in de komende jaren ongetwijfeld wel goed.

Belangrijk lijkt me mijn advies aan de initiatiefnemer: draag dit project zo snel mogelijk over aan een instantie met ervaring en kennis van onderwijs. Een school is geen gebouw, een school is een ingewikkeld samenstel van leerlingen, leraren en leermiddelen. Het bouwen van een school is niet het stapelen van stenen maar het scheppen van een (stimu)lerende omgeving. En dat is een vak apart.

Amadou & Mariam

Even een week weg naar Istanbul blijft via BVN het nieuws je achtervolgen, 'het beste' van Vlaanderen en Nederland, ik weet het niet. Maar dat je het Sinterklaasjournaal elke dag kunt volgen is winst.

In een flits zie ik iets van De Wereld Draait Door en hoor een stukje muziek aanbevolen door Giel Beelen.



'Welcome to Mali' is de titel van de nieuwe CD van Amadou & Miriam uit Bamako. Ongetwijfeld gaat hun ster verder rijzen nu ze de inhuldiging van Obama for President op 20 januari 2008 zullen opluisteren. Doordat ze in Frans en Engels zingen is ook de tekst toegankelijk... naast de heerlijke Afrikaanse sound!



en dan: 'Je pense a toi' van een eerdere CD:



Genieten! Label: WEA, EAN nummer 0825646927876

BAMAKO, de film

Na een nacht die voor mij gelijk staat aan de maanlanding, met dat verschil dat ik afgelopen nacht een paar uur geslapen heb, wat te doen the day after...





Om in stijl te blijven gekeken naar een politiefilm, een western, een liefdesdrama en bovenal naar het verslag van een rechtszaak waarin het Afrikaanse volk de westerse organisaties aanklaagt voor onmenselijkheid.

In ruil voor steun stellen Wereldbank, IMF en andere organisaties - terecht - eisen.
Het geld moet maximaal aangewend kunnen worden en daarom moeten volgens de voorwaarden allerlei zaken geprivatiseerd worden: onderwijs, gezondheidszorg, verkeer, communicatie. Aan cultuur mag al helemaal geen geld gegeven worden. In aanklacht, getuigenverhoren (onder andere van Aminata Traoré) worden de gevolgen geschetst van de situatie dat de overheden eigenlijk geen controle meer hebben over hun eerste taken: gezondheidszorg, scholing (analfabetisme), verbindingen... en voor de drager van de samenleving - de cultuur - is al helemaal geen plaats. Bioscoopzalen zijn geprivatiseerd en in opslagloodsen of markthallen veranderd, ofwel dé film over Afrika is in Afrika zelf nauwelijks te zien!
Zelfs het drinkwater moet geprivatiseerd worden...

Een griot geeft op grandioze wijze weer wat de gevolgen zijn: 'vroeger konden mijn ouders door hard werken voor zichzelf en hun kinderen zorgen, nu kan ik als boer nauwelijks voor mezelf zorgen. En dat in een wereld waar voor iedereen genoeg te eten is, voor velen zelfs te veel. Waarom sterven in die wereld dagelijks tienduizenden van de honger?'

In een western wordt duidelijk gemaakt wat het beleid is: In Timboektoe zijn er twee onderwijzers, één is genoeg.

Waarom sterven er nog steeds mensen aan een ziekte als cholera, waar geneesmiddelen voor zijn? En waarom worden dorpen ten gronde gericht omdat de trein er niet meer stopt, stoppen is immers niet in het belang van de winstmarges van de nieuwe eigenaren?

Doordat de landen niet meer de baas zijn over de essentiële levensvoorwaarden van de bevolking, scholing, zorg, informatie, transport, drinkwater... vooral ook cultuur kun je eigenlijk niet meer spreken van soevereine staten, stelt getuige Aminata. Door de voorwaarden die aan de hulp gesteld worden ontstaat een anti-ontwikkeling: onderontwikkeling, ondervoeding, analfabetisme.

Bush wordt aangeklaagd als 'chef d'orchestre' voor de internationale organisaties waar Amerika het feitelijk voor het zeggen heeft. De angst voor terrorisme en immigratie is aangepraat, beter is het toch om de oorzaken daarvan aan te pakken en dat kan, in Afrika.

Moeten de internationale organisaties niet terug naar hun hoofdtaak, het mogelijk maken van een toekomst voor de mensheid?
Of moet er een veroordeling volgen tot een levenslange werkstraf tot zorg voor de menselijkheid.

Is er een Dr. Strangelove of kunnen we nu al de eeuwigdurende winsten vervangen door zorg voor de mensen?
Horen we de nieuwe morgen al aankomen als we goed luisteren? (motto van de film en citaat van Aimé Césaire).

Ik heb vannacht goed geluisterd en warempel ik denk wat te horen... De herovering van de Afrikaanse droom...?


Eén getuigenis in de film zal ik niet vergeten.

-'Wat is uw beroep?'
-'Gewezen onderwijzer.'
-'Gewezen onderwijzer?'
-'Ja, gewezen onderwijzer...'
-'Wat is uw getuigenis?'
-'...'

de taal van alle mensen

'Opstaan!' zegt de griot, 'Kom uit je bed! Want alles is mogelijk!'

In het Museum voor Volkenkunde bezocht ik de tentoonstelling Music in Motion. Wat is het toch een mooi museum en zelfs in deze herfstvakantie relatief rustig. Dat komt denk ik doordat al die prachtige dingen een verhaal hebben en dat verhaal kennen we niet. Het zijn geen opgezette beesten of plaatjes aan de muur die voor zichzelf spreken.

De speciale tentoonstelling Music in Motion is daarentegen heel erg toegankelijk. Is muziek niet de taal van alle mensen?



Vooral had ik aandacht voor de presentatie over de stad die wel de hoofdstad van de Afrikaanse muziek genoemd wordt: Bamako.

Bamako is een smeltkroes van volken, culturen en stijlen en de muziek is niet dat gelikte dat onze computergestuurde mengtafels in geluidsdichte studio's voor onze gevoelige geluidsinstallaties produceren. Joe Boyd vertelt dat we dat niet meer willen. Geniet mee op het Festival sur le Niger!

Musici uit het westen gaan naar Bamako om inspiratie op te doen en om samen te werken. Dat zouden we vaker moeten doen, ook op veel andere terreinen.

Kunnen wij zó leren van culturen waar het voelt dat de mens belangrijker is dan de dingen?

Dan is, inderdaad, alles mogelijk.

nogmaals: apenbrood

Van Adam Smith heb ik altijd een bekend citaat in mijn hoofd en dat luidt ongeveer als volgt: wij eten niet omdat de bakker en de melkboer, de slager en de groenteman zo aardig voor ons zijn, maar omdat zij uitsluitend hun eigenbelang nastreven...

De gedachte daarachter is dat als zij hun eigenbelang maar goed najagen dat er dan wel een onzichtbare hand zal zijn die de markt stuurt en zorgt voor het belang voor ons allen...

Dat heb ik toch goed begrepen, leraar economie?

En misschien heeft Adam Smith hiermee ook wel volledig gelijk onder de voorwaarde dat de 'spelers op de markt' gelijk-/waardig zijn. Maar helaas is dat meestal niet het geval: er zijn hebbers en niet-hebbers, weters en niet-weters, gewieksten en gewoon slimmen en het gevolg daarvan is dat de volledig vrije markt voor meestal enkelen veel meer voordelen biedt dan voor veel anderen.

De vrije markt in een staat kan niet zonder de zichtbare hand van de overheid.

Ook tussen naties is er een liberaal-kapitalistische basis bij het afspreken van de onderlinge verhoudingen. De Wereld Handels Organisatie heeft recent weer eens getoond hoezeer dit vandaag de dag waar is. Het vrijgeven van de wereldhandel zou een impuls van $ 100 miljard kunnen geven aan de welvaart van allen in de wereld. Maar er zijn wel net iets teveel mensen die een groot voordeel hebben bij de huidige situatie, zij zullen vooral hun eigenbelang in de gaten houden... ten koste van bijvoorbeeld de arme katoenboeren in de derde wereld. De onzichtbare hand zie ik hier niet...

Enkele dagen geleden was ik verheugd over het “vrijgeven” van de handel in baobab-vruchten... Ik verneem dat sindsdien de prijs van deze vruchten op de Afrikaanse markt verdubbeld is. Boeren bestormen de baobab-s als in een goldrush en plukken zelfs de nog niet geheel rijpe vruchten. Blijft er voor de kinderen van Afrika en voor de apen van Afrika nog over van deze essentiële voedingsmiddelen?

Ik hoop echt op de blikken baobab-fruit en de energierepen op basis van. Maar gaan we de supermarkten in het rijke westen nog verder vullen met dingen die in het land van herkomst echt heel erg nodig zijn?

Behalve ons eigenbelang is in dit geval toch ook onze kennis van lokale ontwikkeling nodig! Dit is toch de kans voor de UN-hulpverlening en de vele NGO's om te laten zien dat een beetje steun vanuit het westen kan leiden tot het optimaliseren van het voordeel voor degenen die in de schaduw van de baobab-s leven?

Welke NGO neemt de uitdaging aan en geeft praktische invulling aan dat andere wat Adam Smith ons geleerd heeft?

Wij hebben ook sympathy nodig: ons vermogen om ons in te leven in de ander en van daaruit dingen te doen zonder er zelf beter van te worden. Dat was de andere les van Adam Smith. Maar wie luisterde nog toen de keerzijde van het kapitalisme aan de orde kwam?

apenbroodboom

De apenbroodboom of baobab is werkelijk een wonderboom. Ondanks het grote energietekort in Afrika zal de bevolking de baobab laten staan en niet omhakken voor het hout. Daardoor lijkt de boom wel heilig. Toen ik in Afrika was viel de apenbroodboom in het landschap dan ook op.

Er is teveel aan de boom dat bruikbaar en nuttig is. De bast (groeit dan na de oogst weer aan), de vruchten, de bladeren en nu allerlei berichten in de krant dat de Europese Unie de import van de pulp van het vruchtvlees toestaat. Goed bericht.

In de berichten lees ik dat 80% van de vruchten ongeplukt blijft... zelfs de bavianen kunnen niet alles opeten.

´De vruchten zijn zeer voedzaam en gezond (geliefd en nodig bij/voor de kinderen!), maar ook de bladeren zijn een geliefd product, bindmiddel (worden gedroogd en tot poeder gestampt) in de sausen, een soort maizena-effect. Verder worden van de bast, die weer aangroeit, goede touwen gemaakt. De pitten van de vrucht worden ook gebruikt en bewerkt tot "soembala" voor de saus, waardoor een bijzondere volle smaak wordt verkregen.

Hopelijk worden de vruchten (zeer vitamine- en calciumrijk) en pitten (vooral de kinderen!) niet volledig onttrokken door grote opkopers uit de rijke landen... Wat moeten we met al dat geld als onze kinderen in Afrika minder infectie-resistent en slechte botten krijgen. Vers fruit en melk is toch al zo'n schaars product.´ Aldus mijn vriend in Afrika.

Elders lees ik dat Phytotrade de enorme mogelijkheden gaat exploiteren. Hopelijk gaat dat lukken en springen fair trade organisaties in het ´gat.´ Vooral ook om de oogst om te zetten in halffabrikaten en zoveel mogelijk eindproducten!

Als het waar is dat er een opbrengst van ongeveer $ 1 miljard mogelijk is en werkgelegenheid voor 2.500.000 huishoudens dan is dit allemaal erg goed nieuws voor Afrika. En ook voor mij, want ik vond de vrucht bijzonder én lekker smaken.

technische school in Mali

Ooit was ik op vakantie (familiebezoek) in Mali en mijn conditie was: ik kom zeker graag op bezoek, maar ik wil beslist iets zien van het land. Iets van de echte ontwikkeling. Vooraf had ik al het idee dat 'blijven hangen in de ambassadewijk' beslist niet goed was.

Ik mocht een week mee met een ouderwetse missionaris en sindsdien hebben wij met hem contact. Eerst over waterputten, dammetjes... Ruim een jaar geleden verbaasde het mij dat onze inmiddels ex-missionaris op internet niet bestond. Als internet-addict telt dat voor mij zwaar: iets wat niet op het www te vinden is, dat bestaat niet. Ik ben mij er zeer wel van bewust dat iets dat wél op het world wide web aanwezig is in de niet-virtuele wereld helemaal niet hoeft te bestaan!

Het project: bouw een technische school sprak mij zeer aan en om er een succes van te maken vond ik een web-aanwezigheid essentieel.

Waarom was ik zo enthousiast over de school? De Malinese overheid neemt namelijk alle exploitatiekosten voor zijn rekening zodra er een adequaat gebouw staat, geschikt voor de school. Het project is dus "eindig," met een investering van € 36.000 staat er een ingericht gebouw en dan zijn de kosten verder voor de Malinese overheid. Waar vind je nog zo'n project dat eindig is en waar niet eindeloos de hand wordt opgehouden?
En bovendien. Ook impulsis is enthousiast: zij verdubbelen de bijeen gesprokkelde gelden!

Het heeft toch iets heel bijzonders om 'op afstand' aan zoiets te werken. Een skype verbinding open om met elkaar te overleggen. Mailtjes over en weer. In den verre werkend aan de weblog en ik tegelijk dingen uitproberen op een eigen blog, uitwisselen en sturen... Dat was tien maanden geleden. De opzet van de blog, de projectgegevens als article, een google-earth plaatje voor de aanduiding: wáár gaat de school komen.

Inmiddels is de bouw van week tot week te volgen... vanaf de eerste € 226 tot het begrootte eindbedrag... van het gieten van de stenen tot: afgelopen week het storten van de vloer van de eerste verdieping.
Zo nu en dan technisch en inhoudelijk bijsturend. Maar verlangend naar meer, naar de tweede verdieping, de inrichting, de eerste leerlingen en straks de eerste loodgieters (goed voor water-management) en landbouw mechanisten.

Vanaf het begin ben ik bij dit project betrokken door internet-werk en (eind-)redactie van aanvragen. Heel belangrijk vind ik dat deze technische school vooral ook open moet staan voor meisjes. In zo'n matriarchale samenleving als de Malinese liggen er in de betere opleiding van de meisjes enorme kansen!