Alabama Chrome

Als we de zaal binnenkomen zijn de ingrediënten drank en rock&roll al aanwezig. Het publiek - veel CKV-bonnen vermoed ik - is direct
opgewonden: dit gaat een leuke avond worden! De opkomst is zonder meer spectaculair en er is meer dat opzien baart!

Aan het slot van de voorstelling (officieel de dernière) een oproep om hoog te nomineren voor de BNG Nieuwe Theatermakersprijs want 
'deze voorstelling moet toch naar New York!'

De verbindende elementen in deze voorstelling zijn het enthousiasme, de inzet en zeker ook alle perfect uitgevoerde scènes... 
Mijn voorkeur was 'het hondje.' De teksten waren grotendeels onverstaanbaar maar dat was zeker ook niet de bedoeling? 
De vraag is of dit Off Broadway ook overkomt.

Maar voor de zaal is dat niet van belang: prachtig om op deze manier veel jonge mensen het theater binnen te krijgen. 
Met dat doel voor ogen mag er van mij meer van dit soort werk geprogrammeerd worden.

Ik heb dan ook een leuke avond gehad bij een voorstelling die de naam helemaal waarmaakt: prima elementen, die spectaculaire beelden 
opleveren, stevig samengeplakt met kwaliteits-tape waarmee tevens de roestige plekjes worden verborgen. Helemaal Alabama Chrome!

gezien LAKtheater Leiden, 27 januari 2010

Ohkta Center

St Petersburg, toch altijd nog een beetje Leningrad lijkt het wel, wordt bedreigd. Overal zijn er bestuurders die hun landmark willen nalaten, daar is meestal niet veel aan te doen.
Ik herinner me een grote actie waarin veel Amerikanen zich bemoeiden met een ruïne in Leiden, met succes, de ruïne van de Onze Lieve Vrouwekerk staat er nog... Misschien lukt het om St Petersburg te behoeden voor de supertoren van Gazprom.

Nu volgt de Google® vertaling, omdat die zo lekker krom is:

OPGESLAGEN PETERSBURG
Boven-Petersburg dreigende problemen - chetyrehsotmetrovy wolkenkrabber, die verminkt alle geliefde stad. Het zal gezien vanaf de dijken van de Neva, van Kathedraal St. Isaac, van Paleis Square. 400 meter - is meer dan drie klokkentoren van Peter en Paul Kathedraal. Klanten bouw (Gazprom) proberen om toestemming te krijgen voor de bouw van torens, negeren de huidige wet op de bescherming van historische panorama van de stad. City autoriteiten negeerde een formele waarschuwing aan Rusland uit te sluiten van de UNESCO-lijst van Wereld Cultureel Erfgoed.
Met het verlies van Sint-Petersburg zullen we verliezen niet alleen de stad maar ook de historische geheugen: de bouw van een wolkenkrabber zou de weg open voor andere hoogbouw gebouw, en na een paar jaar de stad zal worden onherkenbaar.
Bewoners het recht ontzegd om een referendum, zodat de bescherming van de schoonheid van deze grote stad kan alleen het hele land, de hele wereld.

Laat uw handtekening op de website: http://bashne.net

blind date: barst

Daniëlle van de Ven en Joëlke Sanderse hebben de BNG Nieuwe Theatermakers Prijs gewonnen in 2007/2008. Het is dan wel de bedoeling dat je de prijs goed besteed aan een nieuwe voorstelling...
En het spannende moment: kennismaking met het resultaat, gisteravond 26 november 2009 LAKtheater in Leiden.

Mary Stuart en Elisabeth I beleven een confrontatie. Na de flyer vroeg ik mij af: wie blijft het langste 'koninklijk' en wie is het eerste 'menselijk'? Want dat één van de twee de ontmoeting niet overleeft dat weet ik nog wel uit de geschiedenisboekjes.

Joëlke en Daniëlle overtreffen zichzelf in deze voorstelling... wat leggen zij de lat voor de publieksprijs dit seizoen hoog! Adembenemend zie ik alle emoties, vlijmscherp, prachtig vormgegeven. Grote kracht van de dames, grote klasse.

Deze dames hebben de Blind Date prijs niet alleen verdiend, met het vervolg maken zij zichzelf helemaal waar. Als het voorbij is denk ik dat ik uren geboeid heb zitten kijken naar twee dames die álles inzetten voor een prachtig resultaat.

Het is moeilijk om een kritische opmerking te maken: "music!" vroeg Elisabeth, ik hoop dat dat een regie-aanwijzing was naar de geluidsman die even te laat was.

Ik heb genoten van Elisabeth van haar overwinning op haar concurrente. Ik heb genoten van Mary die voor mij de ware koningin is in de historie en in dit spel.

Komen jullie volgend seizoen weer? Ik zal er zijn.

alleen in je wereld , regie: Sarah Moeremans

Een prachtig decor, het doet denken aan het Paviljoen van Mies van der Rohe: wat een functionaliteit en vooral: wat een uitzicht. Niels leidt ons ongeïnspireerd rond. Less is more! Alleen in je wereld heb je ook niet meer nodig.

Voor de housewarming heeft Niels nog enige autisten uitgenodigd, die zich in bij vlagen treffende, herkenbare teksten voorstellen, zoals Michael die Björn voor zijn karretje probeert te spannen. Wat een vreselijke types, helaas lopen ze ook buiten de speelvloer rond.

Er gebeurt veel, vooral veel in de hoofden van de personages. Gelukkig gaan de fantasieën al snel één kant op zodat er interactie lijkt te ontstaan. Maar iedereen heeft al snel spijt. Fantasie en werkelijkheid lijken door elkaar te lopen. Bibi neemt hopelijk op tijd nog de benen en Niels blijft zitten met de kaasblokjes met mosterd, hij heeft sociale zelfmoord gepleegd. Maar dat bedacht hij al bij aanvang.

Ooit zag ik eens een depressie(zelf)test en één van de vragen was: 'voelt u zich tijdens een feestje of receptie wel eens alleen en overbodig?' Vul je 'ja' in dan zou je depressief zijn. Sarah laat in elk geval zien dat dát niet waar is, maar dat wist ik wel want veel van dit soort sociale verplichtingen zijn gewoon vreselijk. Er wordt (te) veel gedronken in een wanhopige poging de werkelijkheid te verzachten. En met de wijsheid in de kan wordt de werkelijkheid steeds vreselijker: hoe moet je elkaar maandagmorgen op het werk weer onder ogen komen? Ik heb wel meegemaakt dat de hele maandag besteed moest worden aan het uitpraten van alle vreselijke dingen die gezegd waren.

Tja, na de voorstelling had ik een kater. Een herkenbaar gebeuren in eenzame werelden van eenzame contactgestoorden. Maar waar sloeg voor mij de vonk over? Ik voelde me tijdens dit feestje alleen en overbodig: 'Less is a bore'

Het was geen voorstelling voor mij.



gezien: LAKtheater, Leiden, 28 oktober 2009

de geurtest

bedacht door Sanne en Karlijn... een heel leuk idee en ik ben benieuwd of jullie de evolutie gaan bewijzen. ik denk het wel!

ervaringen en tips van een belastinginvuller

De campagne voor de Hulp bij invullen Belastingpapieren is voor mij dit jaar met 31 aangiften voor de belastingservice van de ANBO zo goed als afgelopen. Enkele mensen moesten betalen, maar dat wisten ze zelf tevoren gelukkig ook. Bijna iedereen kreeg terug... gemiddeld ruim € 450 alleen al aan belasting. Daar komt dan soms ook bij een hogere zorgtoeslag en vaak een hogere huurtoeslag. Allemaal voordeel voor het ANBO-lid!

Voorop staat een compliment dat bijna iedereen de administratie op orde had, we moesten wel eens iets opzoeken... de belastinginvuller weet toch altijd de vraag te stellen waar men niet op is voorbereid. Als u moeite hebt met administratie is het toch het makkelijkste alle belangrijke papieren voor één jaar gewoon in één map bij elkaar te doen. De belastinginvuller kan door één keer doorbladeren precies eruit halen wat van belang is.

Het viel op dat nogal wat mensen denken dat het geld dat op de gewone giro staat niet meetelt voor het vermogen. Dat is niet zo, het is dus beter om geld op een spaarrekening te zetten, dan levert het nog wat rente op. Maar geld op een spaarrekening zetten is vooral ook veiliger! We hopen dat het nooit gebeurd maar als je pasje gestolen wordt (of heel modern: geskimd) dan kan de boef wél geld van de betaalrekening opnemen = stelen, maar niet van de spaarrekening.

Toch een paar tips die van belang zijn voor de aangiften die volgende jaar verzorgd moeten worden:

Spaar bonnetjes vooral van de medische kosten. Batterijtjes voor het hoorapparaat zijn niet erg duur, maar een stapeltje bonnetjes kan net de doorslag geven om weer een grens te bereiken en zo voor een hogere teruggave in aanmerking te komen.

Medicijnen die niet vergoed worden door de verzekeraar kunnen wél aftrekbaar zijn als ze op voorschrift van de dokter zijn. Vraag de huisarts dus om een recept ook voor vrij verkrijgbare medicijnen, dus bijvoorbeeld voor eenvoudige pijnstillers, neusspray, oordruppels en poeder voor zwemmerseczeem...

Een post die aantikt wordt gevormd door de dieetkosten. Gewoon gezond eten bij suikerziekte of gewoon minder eten bij afvallen wordt niet vergoed. Maar vaak is er bij diabetes of overgewicht sprake van hoge bloeddruk en daarbij wordt wel een zoutarm dieet voorgeschreven. Dan is een vast bedrag aftrekbaar. Vraag de dokter dus om een briefje als hij een dieetvoorschrift geeft!

als gekken

De film 'The Idiots' van Lars van Trier heb ik niet gezien. Ik kan dus niets zeggen over deze inspiratiebron voor de voorstelling “als gekken” van Laura van Dolron.

Maar ik begrijp dat de film uitgaat van de afspraak in onze samenleving dat sommigen gek zijn en anderen niet. Zo heeft theater de afspraak dat de acteurs en actrices spelen en dat de (theater)schrijver zegt wat en de regisseur vertelt hoe.
Maar dat kun je natuurlijk ook door elkaar husselen en dat is wat Laura van Dolron doet.

Sterker nog: zij vraagt de auteurs zichzelf te spelen en dat is wel het moeilijkste dat er is! Misschien is het zelfs onmogelijk.
Op TV journaal en alle praatprogramma's zie ik voortdurend mensen die 'zichzelf' spelen, want de mediatraining moet ertoe leiden dat men zo echt en natuurlijk mogelijk over het voetlicht komt. Toch zie of hoor ik zelden iemand die dat ook lukt. Ja, de Koningin op de laatste Koninginnedag in een unieke persoonlijke reactie. Maar dát is buiten mededinging. Verder zie ik vooral en heel veel onechts.

De acteurs en actrices kúnnen spelen en dat mogen ze even laten zien. Dan waan je je in een laatste leerjaar van de toneelschool waar de les van Stanislavski is geleerd. Het laat weer eens zien hoe echt of onecht het theater is, het is maar hoe je het bekijkt. Of kunnen we concluderen dat ieder zijn rol speelt op het schouwtoneel? 'All the world's a stage; And all the men and women merely players. They have their exits and their entrances; And one man in his time plays many parts' (As You Like It - Act II, Scene VII).

Maar in het concept van Laura van Dolron moet de regisseur een rol gaan spelen, anders komt er helemaal niks van de vloer. Dat blijkt al snel. En die rol is absoluut overtuigend. Terwijl de acteurs voor een onmogelijke taak staan: daar hebben ze niet voor geleerd! En die rol spelen ze ook overtuigend.

Gaandeweg wordt duidelijk dat Laura óók de schrijfster van het stuk is. Knap dat je je dan ook kunt laten wegspelen/ Knap dat je dan jezelf ook kunt wegschrijven... naar de marge waar de regisseur hoort.

The Reader

Het is al weer enige tijd geleden dat ik "de voorlezer" las. Gisteravond naar de film gegaan en dat was zeer indrukwekkend. In mijn herinnering volgt de film erg precies het boek. Een hoofdrol is er wat mij betreft ook voor Bruno Ganz die als hoogleraar nog eens heel precies aangeeft waar het allemaal om draait.

De film komt voor mij wat traag op gang en ik moest ook erg wennen aan het cowboy EngelsDuits.

Na lezing van het boek stelde ik de vraag: kun je zó leren lezen, die vraag beantwoordt de film naar mijn overtuiging wel!

Maar toch geef ik de voorkeur aan het boek, de plaatjes komen dan wel in mijn hoofd en dat zullen dan niet de plaatjes uit de film zijn.

Het was toch even puzzelen om het logo van het Laktheater-moet-blijven uit de informatie te knippen, maar nu is het dan toch gelukt...

forever overhead

Is het een nachtmerrie? Vallen, vallen, eindeloos vallen?

Gelukkig slaap ik goed en kan ik mij zelf geen nachtmerrie herinneren, maar dat geldt niet voor iedereen en ik heb wel eens verhalen gehoord over een val die eindigt vlak voor de grote klap... met angstzweet wakker wordend...

Wat zou Freud daarvan wel niet zeggen? Heeft het in zijn Traumdeutung met doodsdrift of juist met levensdrift te maken?

Valt Voetvolk forever? De grote klap is duidelijk al geweest en tijdens de val kun je de stilte horen, ja echt. En anders dan in een droom begint de val met paniek. Onderweg wordt er iets verloren... een valhelm die emoties hoorbaar maakt.

Een voorstelling die mij het gevoel geeft in een droom beland te zijn, in een heuse nachtmerrie. Maar deze beweeglijke en levendige voorstelling gaat over levensdrift, het is aangenaam ontwaken:

Langzaam voert Voetvolk je weer terug in de werkelijkheid met een magistrale veiligheidsinstructie. Waar is de airliner die Lisbeth inzet? Ze heeft geen spullen nodig, zelfs geen woorden. Iedereen zal opletten, iedereen zal weten waar de nooduitgangen zijn en hoe het zuurstofmasker werkt... en niemand zal dat ooit nog vergeten.

Zoals de voorstelling 'forever overhead' niet te vergeten is. Bravo!

HET LAKTHEATER

MOET BLIJVEN

gezien in Laktheater/Leiden, april 2009

wie zijn dit?

... heb ik ooit gevonden in de trein...

Het LAKtheater kan niet verdwijnen....

Tijdens mijn studie eind jaren zestig was de gedachte dat het een taak van de universiteit was om de studenten niet alleen diepgaand te onderwijzen op hun eigen vakgebied maar om ze ook kennis te laten maken met andere vakgebieden en met culturele en politieke ontwikkelingen in de maatschappij.

Studium Generale, lezingen en voordrachten op allerlei gebied, teach-ins en vooral ook theatervoorstellingen waarvan de ervaringen diep in mijn geheugen gegrift zijn. Zo denk ik nog met groot plezier terug aan een dadaïstisch concert waar de uitvoerend pianist ten hoogste drie toetsen op de piano heeft aangeslagen: verder was het stilte.

Ik vond het voor mijzelf belangrijk van de Universitaire mogelijkheden te genieten. Na afloop van een besloten voorvertoning van 'Begrijpt u nu waarom ik huil' mocht ik discussiëren met enkele aanwezigen én met Louis van Gasteren over de stelling dat de normale bezoekers deze film niet aan zouden kunnen. Vertoning moest worden verboden net als die film over mijn fiets die daar stond. Gelukkig niet dus.

Ik denk dat in deze historie ook de oorsprong ligt van het Leids Akademisch Kunstcentrum. Een 'eigen' laagdrempelige kennismaking met kunst en cultuur voor studenten.

Maar de gedachten zijn veranderd. Waarom mogen de burgers niet ook delen in deze universele kennis? Of: Waarom kunnen studenten niet gewoon participeren in de maatschappelijke voorzieningen die voor iedereen openstaan?

Ik weet het niet. Zou je in deze tijd nog een zaal vol krijgen met een originele 'Publikumsbeschimpfung?' Of is er iemand bereid om fors te betalen om te luisteren naar het tikken van een metronoom? Zou men verheugd zijn een rolfluitje te krijgen bij de ingang om dan samen een rolfluitjesconcert te maken...?
Ik ben blij dat ik participant was. En de speciale voorziening voor studenten gaf de ruimte. Er was gelukkig geen afweging of 'de markt' wel behoefte had aan deze experimenten. De al dan niet aanwezigen mochten dat zelf bepalen en zo hoort het ook.

Vanuit de Leidse Alma Mater is het niet helemaal begrijpelijk dat de (financiering van de) LAK-voorziening wordt beëindigd. Is het voor de pedagogen en psychologen in opleiding niet van groot belang om kennis te nemen van jeugdcultuur als neergezet in Discopigs (28 januari)? En denken de hooggeleerde en zeergeleerde fysici dat zij het principe van Schrödingers kat beter kunnen uitleggen dan Jakop Ahlbom in de Architect (6/7 februari)? En eerbiedig zwijgen past bij de emoties van de dansvoorstellingen bijvoorbeeld van Itzik Galili.



Maar eerlijk gezegd zie ik als regelmatig bezoeker veel burgers en echt veel te weinig studenten in de zaal. Ze mogen zelf bepalen of ze komen en zo hoort het ook. Maar er zijn nu eenmaal zaken die niet helemaal onder de tucht van de markt mogen vallen. Er zijn voorzieningen zie er moeten zijn voor studenten om nieuwe gebieden van hun geest te ontdekken en voor burgers om ontdekkingen te doen.

Het moet toch mogelijk zijn dat De Stad van ontdekkingen en De Universiteit van ontdekkingen samen een ontdekking doen tot het behoud van mijn LAKtheater. Het LAK kán toch echt niet verdwijnen, er moet voor mij een Theater van Ontdekkingen zijn.

weerbericht

kortom, dat wordt geen Elfstedentocht...

technische school in Kati

update 5 november 2009

Al enige tijd ben ik - op afstand van een paar duizend kilometer - betrokken bij de bouw van een technische school in Mali, de afgelopen dagen verzorgde ik de mailing naar veel andere betrokkenen:

Eerst laat ik de initiatiefnemer aan het woord (eind 2008):

In augustus hopen we onze moderne Technische School te mogen openen.

We willen u daarbij van harte uitnodigen; Ja heel serieus!

Vorig jaar rond deze tijd deed ik een warm beroep op u om hulp voor deze bouw.

We zijn eind mei met de start daarvan begonnen.

We zijn blij u te kunnen vertellen, dat er zeer royaal voor dit project is gedoneerd.

Ja, het heeft al onze verwachtingen overtroffen. Wel hebben we enkele keren even een pas op de plaats moeten maken, omdat enorme prijsstijgingen in het bouwmateriaal – onnodig u te vertellen waaraan dat heeft gelegen – onze berekeningen in de war stuurden.

We konden echter spoedig daarna, dank zij uw begrip daarvoor, de bouw weer hervatten.

U weet, dat onze moderne Technische School in een bijzondere behoefte gaat voorzien.

We hebben nu al inschrijvingen…

Ons land schreeuwt om goed opgeleide vakmensen. Zij zullen de steunpilaren worden van de nationale economie, kleine zelfstandige bedrijfjes.

Een grote groep schoolverlaters, die na enige jaren middelbaar onderwijs aan hun intellectueel of financieel(!) plafond zitten, zullen daar, gesteund door een beurs van de Malinese Staat, kunnen worden opgevangen en geschoold tot bekwame vaklui.

Wij gaan ze namelijk opleiden tot automonteurs, loodgieters, landbouwwerktuigkundigen en allen bovendien tot beginnende informatici, waaraan hier in onze streek een grote behoefte is.

De studieprogramma’s daarvoor liggen al klaar.

Een goede directeur, die zeer binnenkort een goed lerarenteam zal samen stellen, hebben we al op het oog.

De school zal direct in oktober van wal kunnen steken met goed gevulde klassen.

Met de afwerking van de klaslokalen (met alles erop en eraan) zijn we nu druk bezig.

Graag wil ik u uitnodigen voor een klein bezoekje aan onze Weblog waar u met eigen ogen de enorme, snelle vorderingen van de bouw vanaf de start van het project kunt bekijken.

Onze bewondering gaat op de eerste plaats uit naar uw bijzondere medewerking en solidariteit met onze Malinese jeugd.

Uit grote wanhoop is onze jeugd vaak op zoek naar oplossingen voor een beter bestaan, vaak naar overleven zelfs. Zij zijn dan, heel begrijpelijk, verleid door oplossingen zoals het zich (laten) inschepen op weg naar een schijnwereld van ‘geluk’, een eldorado, het rijke Westen.

Hoe dat dan, helaas vaak, afloopt weten we allen.

Wij kunnen daar samen een halt aan toeroepen!

Mag ik (nogmaals) een beroep op u doen om de laatste loodjes voor de afwerking van deze bijzonder zinvolle school bij elkaar te sprokkelen. We kunnen zo met dit project klaar zijn voordat u in augustus bij ons komt om samen het lintje van de opening door te knippen …

Inmiddels (update 5 november 2009) ben ik bij de opening geweest en dat gaf toch wel een aantal "aantekeningen" op bovenstaand bericht.

Er was begin 2009 veel meer bijeen gebracht aan giften dan nodig om de school te bouwen, de afspraak om geld te sparen om de opstart van de school te kunnen betalen was niet geëffectueerd. De Malinese overheid gaat namelijk pas uitkeren zo'n 8 maanden na begin van het schooljaar op basis van goede studieresultaten... er zijn dus behoorlijk wat aanloopkosten! En er is een risico! Maar helaas was daar ondanks de mogelijkheden daartoe niet voor gespaard...

Zelfs lag er een aanzienlijk tekort, waarschijnlijk door onvoldoende beheer van het budget, dat was erg teleurstellend om te zien.

Inschrijvingen van leerlingen was ook een probleem, die waren er niet en de toewijzing van leerlingen door de Malinese overheid liet maar op zich wachten.... uiteindelijk kwamen er veel minder inschrijvingen dan noodzakelijk voor een gezonde exploitatie (te kleine klassen)...

De directeur was alweer ontslagen en studieprogramma's heb ik niet gezien, ook geen leraren...

Kortom erg nuttig om weer eens in Mali te zijn en de situatie ter plekke te bezien.

Projecten zijn altijd prachtig en interessant maar er zijn zoveel factoren omheen die allemaal goed moeten meewerken om er een succes van te maken... ik heb weer veel projecten gezien in Mali waar iedere keer weer hetzelfde voor geldt: een fantastisch idee maar alles eromheen, de infrastructuur, de planning, het toekomstig beleid... ontbreekt en dat is toch jammer. De Crisiskaravaan kun je dan weer met eigen (wel: kritische) ogen aanschouwen!

Voor de school heb ik goede hoop... er is een prachtig gebouw... de basis is er, en er zijn ook leerlingen hoewel te weinig maar dat komt in de komende jaren ongetwijfeld wel goed.

Belangrijk lijkt me mijn advies aan de initiatiefnemer: draag dit project zo snel mogelijk over aan een instantie met ervaring en kennis van onderwijs. Een school is geen gebouw, een school is een ingewikkeld samenstel van leerlingen, leraren en leermiddelen. Het bouwen van een school is niet het stapelen van stenen maar het scheppen van een (stimu)lerende omgeving. En dat is een vak apart.

zuinig printen

Ergens op het afdrukprogramma zit een knop 'toner-besparend afdrukken.' De praktijk is dat je dan via 'eigenschappen van de printer' naar 'geavanceerd' moet klikken. Dat is niet uitnodigend want geavanceerd laten we liever aan deskundigen over.

Daarom prettig dat er een 20% zuiniger lettertype is. Ik las er toevallig over in De Volkskrant. Op de site van ecofont is het bestand te downloaden. Ik heb het nu in mijn programma's als standaardlettertype ingesteld...
Het is veel makkelijker om - als dat nodig is - het lettertype te veranderen, bovendien willen we toch wysiwig...

Goed idee van Spranq.

nature-deficit-disorder

Geen ziekte, maar wel een gebrek als de afstand tot de natuur steeds groter wordt. Daarom ben ik blij met een 'burgerinitiatief' om kinderen de natuur te laten ervaren. Ik heb de beste herinneringen aan de (school)kampen van vroeger en het verkennen van de natuur. Als kind heb ik geleerd en ervaren dat de lucht die we inademen, het water dat we drinken en het voedsel dat we eten... het komt uit de natuur.

Wil iedereen steunen dat ook de kinderen van nu de kans krijgen te ervaren dat zij onderdeel zijn van de natuur? Om te leren dat de homo sapiens een plaats heeft in een natuurlijke omgeving, een omgeving die zich niets aantrekt van wetten en regels en waarop we daarom juist heel zuinig moeten zijn. Zodat we in de toekomst frisse en schone lucht kunnen inademen, gezond en schoon water kunnen drinken en de vruchten, groenten, vissen en vlees kunnen gebruiken als ons voedsel.

Doe als 4941 anderen en teken op de Nationale Uitdaging!

Amadou & Mariam

Even een week weg naar Istanbul blijft via BVN het nieuws je achtervolgen, 'het beste' van Vlaanderen en Nederland, ik weet het niet. Maar dat je het Sinterklaasjournaal elke dag kunt volgen is winst.

In een flits zie ik iets van De Wereld Draait Door en hoor een stukje muziek aanbevolen door Giel Beelen.



'Welcome to Mali' is de titel van de nieuwe CD van Amadou & Miriam uit Bamako. Ongetwijfeld gaat hun ster verder rijzen nu ze de inhuldiging van Obama for President op 20 januari 2008 zullen opluisteren. Doordat ze in Frans en Engels zingen is ook de tekst toegankelijk... naast de heerlijke Afrikaanse sound!



en dan: 'Je pense a toi' van een eerdere CD:



Genieten! Label: WEA, EAN nummer 0825646927876

de wandelaar en de sans papiers

Vorig jaar verscheen 'De Wandelaar' van Adriaan van Dis en onlangs heb ik deze roman herlezen nadat ik een literaire avond in De Burcht bezocht.


Op een boekenbeurs in Parijs komt Van Dis een uitgeefster tegen die ook nog een zoldertje te huur heeft... een droom kan werkelijkheid worden. Parijs wordt veel wandelen voor de uiterst noodzakelijke lichaamsbeweging en opschrijven wat hij zoal tegen komt. Een voorbeeld van zo'n observatie leest hij voor uit 'Leeftocht,' het verhaal 'Eigen tuin eerst.'

Het is een verhaal over een traditioneel, sociaal gebeuren dat als een ivoren toren langzaam buiten de omgeving, buiten de werkelijkheid staat, inmiddels een werkelijkheid van opstand, 6000 autobranden per jaar, de brand in Hotel Paris-Opera en in nog tientallen andere pensions, overvol met (boot-)vluchtelingen, statenlozen, sans-papiers, Sahara aan de Seine...

In Parijs hebben kerken met hun gaarkeukens grote invloed op de zorg voor deze groep. De zusters en priesters zorgen met hun soep voor overleven, maar de vluchtelingen maken in zekere zin ook het leven mogelijk: velen werken als (zwarte) dagloners via (illegale) markten...

Maar al de observaties van Van Dis worden ontkend, in elk geval door buren en bekenden in Frankrijk. Tijd voor een roman waarin de realiteit tot leven gebracht wordt met fictie.


(scene uit musical Notre Dame de Paris, gebaseerd op Victor Hugo's Klokkenluider)


Hoe doe je dat?
Dat mag je als schrijver bedenken...
Men neme een hoofdpersoon, meneer Mulder (niet toevallig de naam van Adriaan in zijn jeugd), een keurig persoon, heel netjes. Zijn vehikel wordt een hond die een echt hondeleven heeft en die meneer Mulder in contact brengt met mensen die ook een hondeleven hebben. Ook handig om meneer Mulder een kleine erfenis te geven zodat hij zich om het geld niet al te veel zorgen hoeft te maken.

De plaats van de kerken, hulpverleners is gekomen op basis van gesprekken die Adriaan had met oude missiepaters die nu in Parijs een missie hebben. De buurt heet 'le petit Vatican' zoveel kloosters voor rustende paters en dito zusters zijn er. Mensen op drift kiezen vaak voor bevindelijke kerken. Ook in Parijs zijn er de 'garagekerken!'


Aanvankelijk had het gegeven 'geloof' een veel prominentere plaats in het boek gekregen. De aanzet (zeer op prijs gesteld door de redacteur) ging over een droom die hij had: er komt telefoon uit het Vaticaan 'kunt u een delegatie ontvangen?' Dan staan aan de deur twee prelaten met een belangrijke mededeling: 'de Paus wil u zien' Ze blijken hun huiswerk goed gedaan te hebben en bijna alles van Adriaan te weten.
De paus zoekt zijn opvolger en dat moet een bruggenbouwer zijn. Het beste kun je daarvoor een twijfelaar nemen. Van Dis is uitverkoren!
De fantasieën zijn grenzeloos... Wat kun je als Paus wel niet doen allemaal... De gedachten worden steeds leuker en groter en de afstand tot de realiteit wordt groter en groter. Daarom opnieuw begonnen.

'Zo schrijf ik altijd: ik begin en schrijf door en zie wat ervan komt,' veel moet dan later het archief in.


Het boek 'De Wandelaar' gaat over 'geloof' en 'geloven' in deze maatschappij én over de noodzaak tot en de pogingen tot 'goed doen.' De boodschap is 'doe iets!' voor jezelf, voor anderen, voor de maatschappij...

Mulder was levenslang onbetrokken, maar hij raakt wel onder de indruk van de soepschenkers. In zijn gesprekken probeert hij iets van de goedheid te vernemen en te begrijpen, maar zijn eigen goedheid pakt verkeerd uit. Inmiddels wordt er veel verteld over het leven aan de zelfkant van de maatschappij, het optreden van de politie (ook Mulder heeft daar veel last van), de nasleep van de brand, de achtergronden van de vluchtelingen...

De westerse beschaving heeft gefaald, de samenleving heeft de ruggengraat van de godsdienst nodig om zich te wapenen tegen hebzucht, egoïsme en mondialisering stelt de pater... wat hebben jullie goddelozen voor het geloof in de plaats gezet?



Tot slot de mededeling dat Adriaan binnenkort weer een jaar of twee zal onderduiken voor zijn nieuwe boek. 'Dat doe ik altijd, gewoon een paar jaar niks anders dan mijn nieuwe boek.'

BAMAKO, de film

Na een nacht die voor mij gelijk staat aan de maanlanding, met dat verschil dat ik afgelopen nacht een paar uur geslapen heb, wat te doen the day after...





Om in stijl te blijven gekeken naar een politiefilm, een western, een liefdesdrama en bovenal naar het verslag van een rechtszaak waarin het Afrikaanse volk de westerse organisaties aanklaagt voor onmenselijkheid.

In ruil voor steun stellen Wereldbank, IMF en andere organisaties - terecht - eisen.
Het geld moet maximaal aangewend kunnen worden en daarom moeten volgens de voorwaarden allerlei zaken geprivatiseerd worden: onderwijs, gezondheidszorg, verkeer, communicatie. Aan cultuur mag al helemaal geen geld gegeven worden. In aanklacht, getuigenverhoren (onder andere van Aminata Traoré) worden de gevolgen geschetst van de situatie dat de overheden eigenlijk geen controle meer hebben over hun eerste taken: gezondheidszorg, scholing (analfabetisme), verbindingen... en voor de drager van de samenleving - de cultuur - is al helemaal geen plaats. Bioscoopzalen zijn geprivatiseerd en in opslagloodsen of markthallen veranderd, ofwel dé film over Afrika is in Afrika zelf nauwelijks te zien!
Zelfs het drinkwater moet geprivatiseerd worden...

Een griot geeft op grandioze wijze weer wat de gevolgen zijn: 'vroeger konden mijn ouders door hard werken voor zichzelf en hun kinderen zorgen, nu kan ik als boer nauwelijks voor mezelf zorgen. En dat in een wereld waar voor iedereen genoeg te eten is, voor velen zelfs te veel. Waarom sterven in die wereld dagelijks tienduizenden van de honger?'

In een western wordt duidelijk gemaakt wat het beleid is: In Timboektoe zijn er twee onderwijzers, één is genoeg.

Waarom sterven er nog steeds mensen aan een ziekte als cholera, waar geneesmiddelen voor zijn? En waarom worden dorpen ten gronde gericht omdat de trein er niet meer stopt, stoppen is immers niet in het belang van de winstmarges van de nieuwe eigenaren?

Doordat de landen niet meer de baas zijn over de essentiële levensvoorwaarden van de bevolking, scholing, zorg, informatie, transport, drinkwater... vooral ook cultuur kun je eigenlijk niet meer spreken van soevereine staten, stelt getuige Aminata. Door de voorwaarden die aan de hulp gesteld worden ontstaat een anti-ontwikkeling: onderontwikkeling, ondervoeding, analfabetisme.

Bush wordt aangeklaagd als 'chef d'orchestre' voor de internationale organisaties waar Amerika het feitelijk voor het zeggen heeft. De angst voor terrorisme en immigratie is aangepraat, beter is het toch om de oorzaken daarvan aan te pakken en dat kan, in Afrika.

Moeten de internationale organisaties niet terug naar hun hoofdtaak, het mogelijk maken van een toekomst voor de mensheid?
Of moet er een veroordeling volgen tot een levenslange werkstraf tot zorg voor de menselijkheid.

Is er een Dr. Strangelove of kunnen we nu al de eeuwigdurende winsten vervangen door zorg voor de mensen?
Horen we de nieuwe morgen al aankomen als we goed luisteren? (motto van de film en citaat van Aimé Césaire).

Ik heb vannacht goed geluisterd en warempel ik denk wat te horen... De herovering van de Afrikaanse droom...?


Eén getuigenis in de film zal ik niet vergeten.

-'Wat is uw beroep?'
-'Gewezen onderwijzer.'
-'Gewezen onderwijzer?'
-'Ja, gewezen onderwijzer...'
-'Wat is uw getuigenis?'
-'...'

de taal van alle mensen

'Opstaan!' zegt de griot, 'Kom uit je bed! Want alles is mogelijk!'

In het Museum voor Volkenkunde bezocht ik de tentoonstelling Music in Motion. Wat is het toch een mooi museum en zelfs in deze herfstvakantie relatief rustig. Dat komt denk ik doordat al die prachtige dingen een verhaal hebben en dat verhaal kennen we niet. Het zijn geen opgezette beesten of plaatjes aan de muur die voor zichzelf spreken.

De speciale tentoonstelling Music in Motion is daarentegen heel erg toegankelijk. Is muziek niet de taal van alle mensen?



Vooral had ik aandacht voor de presentatie over de stad die wel de hoofdstad van de Afrikaanse muziek genoemd wordt: Bamako.

Bamako is een smeltkroes van volken, culturen en stijlen en de muziek is niet dat gelikte dat onze computergestuurde mengtafels in geluidsdichte studio's voor onze gevoelige geluidsinstallaties produceren. Joe Boyd vertelt dat we dat niet meer willen. Geniet mee op het Festival sur le Niger!

Musici uit het westen gaan naar Bamako om inspiratie op te doen en om samen te werken. Dat zouden we vaker moeten doen, ook op veel andere terreinen.

Kunnen wij zó leren van culturen waar het voelt dat de mens belangrijker is dan de dingen?

Dan is, inderdaad, alles mogelijk.