Het goede leven

Al een aantal jaren doe ik mee met het onderzoek van Prof. Ruut Veenhoven over geluk. Meer concreet is de onderzoeksvraag: welke levensstijlen bevorderen gelukkig (oud) worden?

Deze zomer wordt een korte zomercursus aangeboden door de HOVO-Rotterdam waarin dieper op het geluksonderzoek wordt ingegaan. Ik doe mee.

De Griekse denkers houden zich bezig met geluk. Geluk is mentale en emotionele vrede. Investeer vooral in de mentale geluksmakers, zoals de bestudering van de filosofie en de beoefening van de deugden. Vooral van de deugd van vriendschap word je gelukkig! Geluk is iets dat de Goden benadert.

Seneca: If you live according to the dictates of nature, you will never be poor; if according to the notions of man, you will never be rich. En inderdaad, uit onderzoek blijkt dat materialistisch ingestelde mensen echt minder gelukkig zijn.

De zin van het leven en geluk spelen voortdurend door elkaar in de geschiedenis van de geluksfilosofie. Susan Wolf ziet twee elementen in een zinvol leven:

1. je actief engageren met iets dat je raakt (subjectief) en
2. dat de moeite waard is (objectief).

SOORTEN SATISFACTIE	voorbijgaand	duurzaam
deel van het leven	genieting	deelsatisfactie
leven als geheel	topervaring	levensvoldoening ( GELUK )

varianten van geluk

totaal oordeel:                         overall geluk

              voldoening met het leven als geheel

                                             ↙                                 ↘
subtotaal            stemmingsniveau            tevredenheid
                         balans van positieve en    waargenomen verschil
                         negatieve gevoelens        ideaal en werkelijkheid
                                              ↓                                   ↓   
informatie basis:      gevoelsmatige            verstandelijke
                             ervaring                      ervaring   

Geluk blijkt heel goed te onderzoeken met de vraag: alles bij elkaar genomen hoe tevreden of ontevreden bent u tegenwoordig met uw leven als geheel? en verbluffend weinig mensen (< 1%) weten geen antwoord op deze vraag. 

Een aantal opvallende resultaten:

Ik wist niet dat de leefomgeving ( welvaart, vrijheid, rechtsorde = democratische en technische kwaliteit van de samenleving) zo enorm belangrijk is voor het geluk van de mensen (het verklaart 70% van de verschillen tussen landen). Geluk is dan misschien wel geen overheidstaak maar de randvoorwaarden van geluk worden wel in overgrote mate door de overheid bepaald!

De helft van het geluk vloeit voort uit onze dagelijkse bezigheden. Gelukkig maar, als je erover nadenkt: Dat betekent dat er keuzes zijn en mogelijkheden om incidenteel of in je leefpatroon /levensstijl je geluk te beïnvloeden.

Gezondheid, geestelijk en lichamelijk, is voor geluk belangrijk. Maar geluk heeft anderzijds een veel grotere invloed op je gezondheid. Gelukkige mensen zijn gezonder en leven langer. Het effect is vergelijkbaar met wel/niet roken! (Gelukkige mensen zijn veel matiger met verslavende middelen.)

Daarom participeren verzekeringsmaatschappijen ook in het onderzoek naar geluk: de gelukswijzer. Dingen samen doen: uitgaan, bewegen, verenigingsactiviteiten maken gelukkig. Opstaan, huishouding en rusten maken ongelukkig. Maar vooral: mensen moeten zelf leren welk activiteiten-patroon gelukkig maakt. Dan komt geluk met de jaren!

Veel dingen weten we allemaal wel: kinderen maken niet gelukkig, kleinkinderen wel. Het eerste kind maakt ongelukkig. Zo'n eerste kind valt toch een beetje tegen (als gelukmaker) en zet de wereld op zijn kop.

Positief denken is belangrijk: de hersenen maken geen verschil tussen feiten en voorstellingen. Richt je dus niet op het probleem maar op je ideaal (positieve verwachting). Tel je zegeningen.

Sociale, extraverte, zorgvuldige mensen zijn gelukkig. Materialisme maakt ongelukkig. Ook mensen die het van veel topervaringen (moeten) hebben zijn ongelukkig.

Een interessante site is ook: http://www.lesseningeluk.nl/index.html voor uitgebreide beschouwingen en veel links.

Een ‘wetenschappelijk’ zelfhulp boek op het gebied van geluk is: Sonya Lyubomirsky, de maakbaarheid van het geluk / een wetenschappelijke benadering voor een gelukkig leven:

1. streef een doel na
2. ga sporten
3. investeer in familie en vrienden
4. tel je zegeningen
5. wees hulpvaardig
6. ga meer lachen
7. geef geld uit aan beleving

Samengevat: een leven van matige en gevarieerde genoegens lijkt op den duur het meest bevredigend en dat wist Epicurus al.


update: recent verschenen: Sebastien Valkenberg: Geluksvogels. Of waarom we het nog nooit zo goed gehad hebben.

Wilhelm Schmid: Geluk

En waarom het niet het belangrijkste in het leven is.

Vooral de ondertitel maakt dit boekje (77 pagina's op A6 formaat) een kleine uitdaging om te lezen. Maar halverwege voel ik me langzamerhand onprettig worden: Waar gáát dit over?

Aanbevolen literatuur voor de HOVO-EUR cyclus 'Het goede leven' en dat geeft me de kracht als ik in eerste instantie halverwege opgegeven heb, nog eens opnieuw te beginnen en vol te houden tot het eind.

Is geluk de zin van het leven? Of is de zin van het leven geluk? Of is er toch nog iets anders dat de zin van het leven is? Een belangrijk woordenspel waar ik me ook in tweede lezing niet toe voel aangetrokken. 

De zinvraag houdt historisch meer in dan de vraag naar het geluk. De auteur geeft met veel fijnzinnige verwijzing naar religie een soort alternatief moderne invulling aan het doel waarvoor wij leven. Dat zal echter niet meer de utopie van het paradijs zijn, aards of hemels, waarin het menselijke zijn opgelost zal worden in een universeel welbevinden...

...in een nieuw mondiaal conflict is [de cruciale vraag] dus niet meer: wie biedt meer geluk? De vraag is eerder: wie heeft meer religie?

In het college heb ik begrepen dat dit boekje staat in een traditie van levenskunstige denkers, maar het spreekt mij totaal niet aan. Als het niet bevalt kun je het altijd nog kado geven (je kunt het vaak vinden op de kado-suggestie-tafel in de boekwinkel), zei de docent. Wat mij betreft niet, een kado zegt ook iets over de schenker en er zijn dingen waar ik mij liever niet mee identificeer.

Nescio wandeling in Amsterdam

Vandaag gelopen: 'In de voetsporen van Nescio', twee wandelingen door Flevopark, Diemerpark en Diemer Vijfhoek' (2008 Milieucentrum Amsterdam)
Een wandeling door een prachtig natuurgebied, bovenop een vuilnisbelt, dat dan wel weer!
Helaas loop je ook langs (verouderde) industrie en treurig ogende uitingen van menselijke aanwezigheid.
Gevarieerde vegetatie en zelfs een verdwaald konijn en een kwakende kikker. De overige aanwezige beesten laten zich alleen zien op de informatieborden.


Het was alles bij elkaar genomen de moeite waard. Positief is dat de wandeling erg goed bereikbaar is met de tramlijnen 14 en 29.
Kritisch is toch de suggestie van de koppeling aan Nescio. Hij heeft daar gelopen, dat blijkt uit zijn boeken. Maar hij had zeker een heel ander uitzicht.

Nomade van Ayaan Hirsi Ali

Dit boek moest ik beslist lezen van Willem. Hij vond de beschrijving van de clan-cultuur en de gevolgen voor het individu indrukwekkend. En - na lezing - vond ik het deel dat daarover gaat heel interessant en boeiend. De verschillende leden van de probleem-familie komen aan bod en treffend wordt hun conflict in en met de oude en nieuwe maatschappij beschreven. Je moet het scherp zien om je eraan te kunnen ontworstelen en dat heeft Ayaan zeker gedaan...

Het onderdeel opnieuw nomade over de paspoort-affaire vond ik nauwelijks overtuigend. Hier had toch zeker het woord van de andere betrokkenen niet mogen ontbreken. Was er nu één leugen (= toegestaan) of waren er meer? Waar en hoe was dat vastgelegd? Wat wist de IND? 

Je zou bijna een parlementaire enquête wensen om eens te kunnen vernemen wie nu welke rol heeft gespeeld in deze onverkwikkelijke affaire. Uiteraard is en blijft de betrokken bewindsvrouw verantwoordelijk.

Ayaan zal in elk geval geleerd hebben dat je je vrienden zorgvuldig moet kiezen en dat je zelfs onder vriendinnen op je hoede te zijn over de informatie die je deelt!

Het derde deel gaat over drie onderwerpen seks, geld en geweld die doorgaans in rol spelen in "totale instituties" zoals kerken plachten te zijn. Ik zie toch vooral parallellen met andere geloven: Richard Dawkins: The God Delusion...

De uiteindelijke aanbeveling van Ayaan dat de moslimgemeenschap gekerstend moet worden spreekt me helemaal niet aan. Juist bekeerlingen nemen het geloof (= datgene waarvan ieder weet dat het zeker niet waar is maar waarvan je zegt dat het wel waar is) zeer serieus en letterlijk op, dus dan kan de aarde weer in het centrum van het heelal gezet worden en de schepping in zes dagen. En dat allemaal verplicht op school! Uiteraard met een verbod op andere "theorieën" en "meningen."

Waarom kunnen niet veel meer mensen de Ayaan-route volgen: op basis van vrij beschikbare informatie kritisch een eigen standpunt bepalen en daarnaar handelen: goed onderwijs en scholing. Bij mijn allochtone studenten ontdekte ik die route regelmatig en welbewust: pas je maar een beetje aan dan kun je kritisch studeren om daarna gewoon je eigen weg te gaan en alles achter je te laten. Sommige studenten hadden, onder hun hoofddoek, hun 'vluchtroute' nauwkeurig uitgestippeld...

Nu moet Floris van den Berg maar op mijn leeslijst: 'Hoe komen we van religies af?' Als ik programmamaker was dan wist ik wel wie ik samen in één kamertje zou zetten, ter confrontatie!

Domenico Mertens regisseert Tartuffe

Het toneelstuk Tartuffe van Molière brengt me terug naar de middelbare school en de ongeïnspireerde franse lessen die een verplicht onderdeel vormden. Ik herinner mij de voorstelling niet als een klucht! 

Gelukkig doet Domenico Mertens deze slechte herinneringen al snel vergeten: een prachtig decor, dat helemaal aangeeft waar het stuk over gaat, perfect grimeersel en mooie muziek. 

Ik vind het altijd knap hoe theatermakers oude stukken weer een actueel en nieuw leven in weten te blazen. Dat is hier ook zeker gelukt waarbij, denk ik, toch erg veel is aangesloten bij de oude tekst. De lange zinnen en de hoogdravende, barokke woorden geven het stuk extra charme maar hinderen mij om de link naar onze actualiteit te leggen: de hypocriete rol van kerken en banken in de samenleving. Spannen zij nog - zoals in mijn jeugd - samen om de mensen dom en arm te houden?

In dit stuk zijn kerk en bank toch vooral gevangene en slachtoffer van elkaar en zo kunnen anderen in verbazing en vreugde overleven: omdat vrouw, dochter, vrijer en vooral Dorine weten hoe de mensen werken en effectief op een oplossing kunnen aansturen.

Orgon werd toch wel erg eenvoudig van de ware bedoelingen van de god en zijn profeet overtuigd, meestal kost het deprogrammeren heel veel meer moeite. En de rol van Dorine bij het bewaren van het kistje met geheimen had wat mij betreft groter gemogen: in de apotheose viel dat nu een beetje weg.

Voor mij heeft Domenico met zijn spelers van Tartuffe de klucht gemaakt die het hoort te zijn: een zedenschets waarin wij allen van onszelf iets kunnen herkennen.

Het plezier bij de spelers en het enthousiasme van het publiek (uitverkocht, extra stoelen bijgeplaatst!) moet voor Domenico een stimulans zijn om voort te gaan!

Tja en dan is het ook alweer jammer dat dit blinddateseizoen hiermee op een einde loopt. Wat een interessante variatie, wat een kwaliteit en wat een heerlijke avonden voor mij. Mijn intekening voor volgend seizoen is al de deur uit: heb ik weer iets om naar uit te zien!

gezien LAKtheater Leiden 19 mei 2010

Libris 2010 Wie Moet er Winnen?

Een persoonlijke voorkeur na lezing van de kanshebbers:


2> Terug naar Walden, Walter van den Broeck - Meulenhoff/Manteau
6> Kleine dagen, Bernard Dewulf - Atlas
1> Ruw, Marie Kessels - De Bezige Bij
5> Een goed verhaal, Mensje van Keulen - Atlas
4> Sprakeloos, Tom Lanoye - Prometheus
3> De bewaker, Peter Terrin - Arbeiderspers


Ruw staat op één omdat de blindheid zo knap is ingeleefd en boeiend beschreven... Terug naar Walden op twee omdat het een actueel thema is: de credietcrisis en eerste poging lessen voor de toekomst te trekken... De bewaker omdat het zo spannend is op drie
Vier, vijf en zes is moeilijk te motiveren waarom in deze volgorde... Sprakeloos is zeker de beste van de drie, maar komt bij mij niet in de top drie vanwege de mindere originaliteit van het thema.


Vijf en Zes zijn verhalen en het is persoonlijk dat die me wat minder aanspreken, hoewel: het verhaal 'een goed verhaal' zou bij mij wel in de top drie mogen.


Dank aan de boekenbonnen en gulle gevers die deze tour de force: zes boeken in vijf weken hebben mogelijk gemaakt!


UPDATE 10 mei  .... wat kunnen meningen verschillen... gefeliciteerd Bernard!

Tom Lanoye: Sprakeloos

Misschien kan liefde maar één ding echt. (pag 343)


De roman van Lanoye zal ongetwijfeld heel veel fans hebben of krijgen. Meeslepend van begin tot eind. Een ode aan zijn ouders. Ik heb het met plezier gelezen. Toch troffen mij (ook) twee passages: Nu ik toch bezig ben [ ] kan dit er ook nog wel bij. (pag 349) Het is een grote hoeveelheid verhalen, gebeurtenissen allemaal even spannend en meeslepend, maar soms krijg ik het gevoel als er bijna iets bereikt is... alwéér een uitweiding of omleiding.


Een tweede voorbeeld (ook positief) is een pagina's-lange fulminatie (pag 274 ev) tegen het Less is More, de literaire anorexia nervosa. Zonder meer verrassend en aanbevolen voor ieder die van lekker eten houdt...


Daarom een prachtige roman geheel in de traditie van de moderne Vlamingen met prachtige woorden, heerlijke zinnen, spannende verhalen die boeiend en beeldend beschreven zijn. Je zult nooit meer een kalfskroket uit de muur trekken.


De muiterij van Lanoye tegen slijm en gereutel is met dit boek in elk geval geslaagd: Nooit meer zwijgen, altijd schrijven... Ik zal het lezen. Ja slager, het mag ietsje meer zijn! 

Sanja Mitrovic

Zullen we ooit nog gelukkig kunnen worden? Met Sanja? En op basis van welk paspoort dan?

Kinderen spelen en kunnen helemaal opgaan in hun spel. Rover en politie, dat speelde ik vroeger. Ook wel Cowboys tegen Indianen of omgekeerd, al was daar weer onduidelijk wie nu de goeden en wie de slechten waren, want dat was wel handig te weten.

Katholieken tegen protestanten werd ook gespeeld, hoewel gespeeld. Dat was meer echt, daardoor niet leuk en ik deed daar nooit aan mee.

Hoe echter kennelijk... des te minder leuk.

Een vriendinnetje vertelde: bij haar werd in de huiselijke kring kampje gespeeld. Ik realiseerde mij pas veel later dat dat helemaal geen spel meer was.

De geschiedenis en de actuele gebeurtenissen trekken hun sporen... ook in het kinderspel. Toen ik op 9 november 1988 (één jaar tevoren!) zittend in Café Adler mijmerend naar de andere kant keek, hoopte ik slechts op een wonder dat al na één jaar kwam: de val van de muur. En ik besefte toen dat de eerste wereldoorlog nog niet helemaal over was... op de Balkan greep men terug op een tot dan toe voor mij volstrekt onbekende gebeurtenis op het Merelveld in 1389... Er kwamen nieuwe spelers op het wereldtoneel die doorgingen met hun morbide spelletjes. En de kinderen volgden.

Dat zijn allemaal waardevolle en bezinnende gedachten die door je hoofd gaan als Sanja Mitrovic in haar voorstelling Will You Ever Be Happy Again? op dreef komt. Het spel begint maar waar eindigt het. Is Partizanen tegen Germanen nog spel? De Serven tegen de Kroaten is het zeker niet... en Sanja maakt ondubbelzinnig duidelijk dat het spel en het echt een aangrijpende rol in haar leven spelen.

Verrassend en vernieuwend, origineel en aangrijpend. Een spiegel uit de Balkan.

Het lijkt niet op te houden, telkens is er weer een nieuw spel waarbij de mensen in goeden en slechten worden ingedeeld en de hooligans van deze wereld zich laten meeslepen in emoties en helaas ook in daden.

Voordat alle Menschen Brüder werden... dan moeten we We Are the Champions leren vergeten?

Mijn neef, vertelt Sanja, ging naar de dokter omdat hij 'm niet omhoog kreeg. Maar de neef had geen vriendin en dus vroeg de dokter: wat is dan je probleem?

Als ik in deze oorlog vrouwen moet verkrachten en ik kan dat niet dan ben ik de schande van mijn groep.

Dank Sanja dat je me deze andere kant liet zien. Ik werd erg gelukkig van je voorstelling, maar dat is niet het goede woord.

Gezien Laktheater Leiden 29 april 2010

Mensje van Keulen: een goed verhaal

"Dat is tenminste een aardig opzetje, dat kan een goed verhaal worden, vindt u niet?"

Ooit vond ik een verhalenbundel wel prettig. Je hoefde een boek niet in één keer of in een overzichtelijke tijd uit te lezen. Er kon best enige tijd tussen de afzonderlijke verhalen zitten, zoveel dat je bij een échte roman al lang weer vergeten was wie wie was... Zeker als je het zogenaamd "druk, druk, druk" hebt dan zijn korte verhalen een uitkomst.

Tegenwoordig ben ik daar overheen: als ik het niet meer weet was het kennelijk niet boeiend genoeg. De tijd speelt voor mij minder. En ik lees zelden nog korte verhalen. Al lezend in de bundel van Mensje van Keulen merk ik dat ik kritischer op verhalen ben dan vroeger.

Een goed verhaal is voor mij een niet onwaarschijnlijke gebeurtenis, met verrassende elementen en vooral wendingen. Het verhaal over de bedevaart bevatte voor mij veel herkenbaars, een uiterst waarschijnlijk gebeuren, zelfs zodanig dat er niets onverwachts was. Daarom was het aangenaam te lezen!

In het laatste verhaal buitelen de onverwachtheden over elkaar heen maar zo soepel en natuurlijk dat het inderdaad een goed verhaal mag heten.

Dus: in deze bundel tenminste twee hele goede redenen om het goede verhaal weer in de aandacht te houden!

Peter Terrin: De bewaker

'We zijn twee bange kinderen die met kabaal de bosgeesten verdrijven,'  (pag. 178)


Wie bewaakt wie? In een surrealistische omgeving wordt al snel duidelijk dat er veel dolende gedachten zijn en ik vermoed al snel dat de bewakers vooral elkaar bewaken.
Toch blijkt er meer te zijn, al is er voortdurend de twijfel of het realistisch of surrealistisch is óf dat het alleen maar gedachten zijn die op hol slaan. 
Al met al een boek dat steeds spannender wordt en als het uit is: spannend was. 


Wat mij vooral aanspreekt is de Kafkaëske situatie waarin de bewakers zich bevinden... het kan niet anders dan herkenbaar zijn voor mensen die zich keurig conform de regels gedragen, ambtshalve, zonder zich rekenschap te geven van hun omgeving. 
Anders gezegd: heel goed geschreven. 

zonsondergang...

... dankzij Eyjafjallajökull

ps: niks fotoshop hoor!

Walter van den Broeck: Terug naar Walden

De tv kan haar niet boeien - altijd die opwarming van de aarde die sneller verloopt dan eerst was aangenomen, de beurzen die voor de zoveelste dag op rij kelderen. Vroeger waren de tv-programma's veel beter. (pag 242)


Het is een boek dat zich leent om in één keer uit te lezen, dat heb ik dan ook gedaan: spannend vanaf het begin. Ook al is de hoofdlijn geïnspireerd op de realiteit, de recente beurskrach, het loopt toch heel anders af dan je denkt. Behendig zet de schrijver je per hoofdstukje op een ander gedacht. 


Meerdere, actuele, verhalen zijn verweven tot een in letterlijke zin fantastische roman, vooral over Ruler Marsh, een genadeloze speculant, die de wereld van het geld als geen ander kent, met de slimme Kaat als tegenspeelster, die de wereld van de mensen als geen ander kent. Zij doet net of ze "Sein und Zeit" voor geen jota begrijpt en ze laat Ruler de essentie daarvan doorgronden... 


Over de motieven in de werelden van geld en van mensen valt veel te lezen. uiteindelijk komt het samen in Walden: werkt voor elkander. Als we ons dat motief eens eigen konden maken kan er nog iets van de droom van Thoreau en Van Eeden tot realiteit komen.

voor Boris / bericht aan een nieuwe wereldburger

Leiden, 7 maart 2009

Goedenavond Boris 

Bernard Dewulf: Kleine dagen

Straks moet het allemaal verhuizen, tijd om op te ruimen. Maar hoe ruim je geheugen op?

Marie Kessels: Ruw

Vandaag is het licht in onze lift kapot... hoe vind ik dan het knopje voor de verdieping? Kan ik op de tast de sleutel aan de bos vinden die toegang geeft tot mijn appartement? Problemen?

een blinde is niet een ziende die (toevallig even) niets ziet...

Monnikenpad

Gisteren gelopen over het Monnikenpad en het Hoeverpad, een aantrekkelijke route, op dit moment: door de bollenvelden!
Veel weidevogels gezien: kievit, tureluur en een dooie kraai als vogelverschrikker.
Jammer vind ik dat de route van het Monnikenpad niet over het terrein van de Abdij voert, dat moet toch mogelijk zijn en dat is toch aantrekkelijk (ook voor het boekenwinkeltje...).

Hoeverpad

Wij hebben de route verkend, binnenkort kwartaalwandelen: Monnikenpad en Hoeverpad...

de Libris prijs short list 2010

Mijn voornemen dit jaar om meer te lezen roept de vraag op: wat dan wel? Ik kies nu voor de volgende boeken:

Of Gods and Driftwood

De Germaanse Goden spreken tot mijn verbeelding, misschien wel omdat ze in mijn schooltijd een beetje taboe leken. Ik herinner mij een studieboek op het gymnasium "Van Goden en Helden" waar de vele hoofdstukken over Wodan, Thor, Frya... niet werden bekeken terwijl zij toch wel staan voor onze woensdag, donderdag en vrijdag...

Gisteravond stonden Odin, Thor en Loke op de dansvloer, met iets van het begin van alles: ijs en vuur en met iets van het begin van de mensen: uit drijfhout. Zo staat het geschreven.

Prachtige muziek, kostuums (vooral van de dames) om te bewonderen en een bewegingsstijl  en -techniek om van te watertanden... maar wordt mij met de getoonde beelden ook een verhaal verteld?

De prestaties van de dansers vond ik echt indrukwekkend. Herhaaldelijk werd ik getroffen door perfectie en minutieusheid van de bewegingen: alleen en in gezamenlijkheid. Een compliment is echt op zijn plaats en hierdoor is de voorstelling zeker de moeite waard.

Volgens de folder was de boodschap: 'onderzoeken wat deze karakters representeren in onze huidige maatschappij en wat zij ons in deze tijd te vertellen hebben.' Dat is mij niet duidelijk geworden. De dood van de oorlogsgod is een goed idee maar als de bliksemgod en de onheilsgod die taak uitvoeren weet ik het zo net nog niet.
Misschien moet ik me toch maar weer eens verdiepen in de Edda, maar ik vrees dat als ik die uit heb dat ik deze voorstelling dan vergeten ben.

Gezien LAKtheater Leiden 24 maart 2010

Verslag ANBO belastingservice fiscaal jaar 2009

Zes dossiers (11 aangiftes) werden niet behandeld, de betrokkenen woonden buiten de regio (één zelfs buiten Leiden!) welke was afgesproken met de coördinator of kwamen anderszins niet in aanmerking voor mijn hulp.

De gegevens werden doorgegeven aan de coördinator, de betrokken cliënten/ leden kregen een brief waarin werd verwezen naar de FNV-belastingservice dan wel de coördinator.

Voorzover in te schatten waren alle betrokkenen desgewenst gewoon in staat naar het invulpunt van de FNV te komen.

Van de dossiers die open stonden vanuit vorig jaar was één cliënt overleden, betreffende een andere cliënt werd nogmaals aan de coördinator doorgegeven alert te zijn op mogelijk verkeerde informatie waardoor een evident onjuiste aangifte zou worden gedaan. Ondanks de waarschuwing daarover vorig jaar werd toen toch door een (andere!) ANBO-vrijwilliger de aangifte verzorgd, kennelijk tot genoegen van cliënt... Deze cliënt zal ik niet verder helpen. Van de coördinator werd tot mijn verbazing verder niets vernomen terzake.

Vanuit het ANBO hoofdkantoor werden twee cliënten (gehuwd dus 4 aangiften) verwezen. Deze cliënten werden geholpen met aangiften inkomstenbelasting en (nieuwe!) aangiften zorg- en huurtoeslag. Jammer dat er nog steeds mensen zijn die de toeslagen waar ze recht op hebben "laten liggen" alleen maar omdat ooit iemand gezegd heeft "daar komt u niet voor in aanmerking"!

Veertien dossiers (17 aangiften) werden verzorgd voor cliënten die ook reeds in 2008 geholpen werden. Zeven kregen een bedrag terug (tussen € 25 en € 229), de anderen moesten bijbetalen.

Een geheel andere resultaat dan in 2008 toen in mijn bestand de cliënten gemiddeld € 450 terug kregen! Zie verslag vorig jaar.

Om een goede vergelijking tussen 2008 en 2009 te geven wordt uitgegaan van de totaal verschuldigde belasting/premie waarbij ook het verzamelinkomen (= toetsingsinkomen Wet AWIR) gegeven wordt. Daarbij worden alleen die dossiers meegenomen waarbij van een vergelijkbare situatie sprake is (= ongewijzigde omstandigheden).

alleenstaanden

2009 verzamelinkomen	2009 verschuldigde inkomstenbelasting	2008 verzamelinkomen	2008 verschuldigde inkomstenbelasting
11704	0	9754	0
12403	0	8301	0
17066	656	16402	563
17073	657	15645	444
22069	1858	18226	991
22768	1960	20850	1530
23165	2083	21481	1708

Het verzamelinkomen van de alleenstaanden van 2008 naar 2009 steeg met 14%, de verschuldigde inkomstenbelasting met 38%. Maar het hogere verzamelinkomen had/heeft ook gevolgen voor de wet AWIR (huur- en zorgtoeslagen). Het hogere verzamelinkomen was in alle gevallen nagenoeg correct tevoren ingeschat en herzien, anders zouden betrokkenen nog fors terug hebben moeten betalen over reeds ontvangen toeslagen zoals ook bleek in die situaties waarin begin 2009 geen correctie op het verzamelinkomen was gedaan. Er zijn in een aantal gevallen ook gevolgen voor een lagere TBU (verzilveringstoelage).

fiscale partners

2009 gezamenlijk verzamelinkomen	2009 gezamenlijk verschuldigde inkomstenbelasting	2008 gezamenlijk verzamelinkomen	2009 gezamenlijk verschuldigde inkosmtenbelasting
21299	2017	19971	1875
22876	538	19911	272

Het gezamenlijke verzamelinkomen van de fiscale partners steeg van 2008 naar 2009 met 11%, de verschuldigde inkomstenbelasting met 19%. Voor wat betreft de gevolgen voor toeslagen en TBU geldt hetgeen hiervoor met betrekking tot de alleenstaanden is gesteld.

Het is wat mij betreft aan de rekenmeesters van de ANBO om te bezien of de compenserende maatregelen (zoals hogere AOW, bijdrage van het CAK) adequaat zijn geweest. Op basis van bovenstaande cijfers en voorzover in een enkel geval het volledige overzicht/inzicht werd verkregen is mijn indruk dat deze betrokkenen hun bijdrage aan de kennelijk noodzakelijke bezuinigingen van vele miljarden, hun draagkracht in aanmerking nemende, al ruimschoots geleverd hebben.

In totaal werden 21 aangiften inkomstenbelasting 2009 verzorgd en twee nieuwe aangiften huur- en zorgtoeslag.

Voorts bleken, zoals reeds eerder gemeld aan de coördinator, een tweetal cliënten geen lid van één van de ouderenbonden te zijn. Hun gegevens werden in overleg met betrokkenen aan het hoofdkantoor doorgegeven en zij ontvingen een informatiepakket nieuw lidmaatschap.

Evenals vorig jaar werden de opmerkingen over het (niet) functioneren van de coördinator aan het plaatselijk bestuur doorgegeven, wederom nog zonder resultaat. Dat betekent zoals eerder aangekondigd dan ook het einde van mijn inzet namens ANBO.

Vrijwilligersbeleid is dringende noodzaak: zo verlies je de mensen die iets willen doen!
Eind 2009 heb ik deelgenomen aan de bijscholing voor de FNV-belastingservice en op dit moment zet ik mij in op de invulochtenden. Voor het komend jaar zal ik de meeste cliënten verwijzen naar de invulochtenden van de FNV.

Op dit moment is het zo dat al mijn ANBO-cliënten in staat zijn naar het invulpunt FNV te komen. Omdat vorig jaar ook hulp bij aangifte is geweest (en toen uiteraard instructie over te bewaren papieren en bij te houden/te maken lijstjes) was er dit keer geen sprake van dat er nog extra zaken moesten worden opgezocht. Een uitzondering zijn de twee echtparen die voor het eerst een beroep deden op invulhulp. Daar was huisbezoek zinnig en noodzakelijk, anders was het een bijna onmogelijke taak geweest om de zaak op orde te krijgen.

Ik pleit er dus voor om "nieuwe, oudere cliënten" te vereren met een huisbezoek, daarna kan men naar een invulzitting komen.